ახალი ამბები

ორშაბათს, აშშ-ის თავდაცვის ყოფილმა მდივანმა, გენერალმა ჯეიმს მეტისმა, ჰორმუზის სრუტესთან დაკავშირებით დამამშვიდებელი პროგნოზებისგან დაცლილი შეფასება გააკეთა და ტრამპის ადმინისტრაცია ირანის მიმართ სტრატეგიული ხედვის არქონის გამო გააკრიტიკა.

რატომ არის მნიშვნელოვანი: კონფლიქტის მომავალი ბუნდოვანია, რამაც ენერგომატარებლების მიწოდების ისტორიული შეფერხება გამოიწვია და ინდუსტრიული დაგეგმარების პროცესი თავდაყირა დააყენა.

• „ჩვენ რთულ ვითარებაში ვართ, ქალბატონებო და ბატონებო, და ბევრ კარგ გამოსავალს ვერ ვხედავ“, - განუცხადა საზღვაო ქვეითთა გადამდგარმა გენერალმა S&P Global-ის მიერ ორგანიზებული კონფერენციის მონაწილეებს.

მოვლენების განვითარება: თუ პრეზიდენტი ტრამპი გამარჯვებას გამოაცხადებს და აშშ-ის ჯარებს გაიყვანს, ირანი „განაცხადებს, რომ სრუტე ახლა მათ მფლობელობაშია“, - აღნიშნა მეტისმა, რომელიც პრეზიდენტის პირველ ვადაში მსახურობდა და პოსტი 2019 წელს დატოვა მას შემდეგ, რაც მთავარსარდალმა სირიის საკითხზე მისი რჩევა არ გაითვალისწინა.

• „ვფიქრობ, შესაძლოა ვიხილოთ ერთგვარი 'გადასახადი' ნებისმიერი გემისთვის, რომელიც იქ გაივლის - ეს კი საერთაშორისო ბაზრისთვის სრულიად გაუმართლებელი და აუტანელი იქნება“, - თქვა მეტისმა.

• მისივე თქმით, აშშ-ისა და ისრაელის სტრატეგიული მიზნები ირანთან მიმართებით კვლავ „ბუნდოვანია“.

• „ამერიკელები აშკარად შეზღუდულ ომში იბრძვიან და ვფიქრობ, ჩვენ ვხედავთ სიტუაციას, როდესაც მხოლოდ საავიაციო სამიზნეებზე დარტყმა ვერასდროს აანაზღაურებს სტრატეგიის არარსებობას“, - განაცხადა მან.

საფრთხის დონე: მეტისმა ასევე განმარტა, თუ რატომ იქნება გემების საზღვაო დაცვა უდიდესი გამოწვევა და სად რჩება მთავარი მოწყვლადობა. მისი თქმით, დასუსტებულ ირანსაც კი შესწევს უნარი, სანაპირო ზოლის ვრცელი მონაკვეთიდან თავს დაესხას გემებს.

• „ტეხასის ყურის სანაპირო დაახლოებით 590 კმ-ს შეადგენს. ეს წარმოდგენას შეგიქმნით იმაზე, თუ რამდენად გაუჭირდება აშშ-ის სამხედრო-საზღვაო ფლოტს გემების დაცვა ამ სავაჭრო გზაზე - 965 კმ ყურის გასწვრივ, 160 კმ სრუტეებში და შემდეგ ღია წყლებში“, - თქვა მეტისმა.

• „მათ აქვთ ხომალდსაწინააღმდეგო ფრთოსანი რაკეტები, რომელთა გასროლა პიკაპის ძარიდანაც შეიძლება და 160 კმ-ზე მიფრინავს. აი, სად არის პრობლემა“.

კონტექსტი: ორშაბათს ნავთობის ფასები ოდნავ შემცირდა მას შემდეგ, რაც ტრამპმა ირანის ელექტროსადგურებზე დარტყმის მუქარაზე უკან დაიხია. ტრამპმა ასევე აღნიშნა, რომ მისი წარმომადგენლები მოლაპარაკებებს აწარმოებდნენ ირანის მაღალჩინოსანთან და განაცხადა, რომ მხარეები ბევრ პუნქტზე შეთანხმდნენ.

• ბრუკინგსის ინსტიტუტის ვიცე-პრეზიდენტი, სუზან მალონი, რომელიც საგარეო პოლიტიკის პროგრამას ხელმძღვანელობს, დაეთანხმა მოსაზრებას, რომ აშშ-ის მიზანი - ირანის ლიდერების დამხობა და რეჟიმის შეცვლა - უკიდურესად რთული აღმოჩნდა.

• „ვფიქრობ, ყველას, ვინც იცნობს ირანელებს და იცნობს ამ ქვეყანას, დიდი იმედი და ოპტიმიზმი აქვს ირანის მიმართ, მაგრამ, სამწუხაროდ, ეს რეჟიმი საკმაოდ კარგად ახერხებს გადარჩენას“, - თქვა მალონიმ, რომელიც მეტისთან ერთად მონაწილეობდა დისკუსიაში.

დასკვნა: მეტისისა და მალონის თქმით, ენერგეტიკული კრიზისის დაძლევა აშშ-ისგან მოკავშირეებთან მუშაობას მოითხოვს.

• „მთავარი ის არის, რომ ენერგორესურსების მიწოდების ამჟამინდელ წყვეტასთან დაკავშირებული არცერთი პრობლემა არ შეიძლება გადაიჭრას მხოლოდ ერთი ქვეყნის მიერ“, - თქვა მეტისმა. „თუ სიტუაციას ამ სტრატეგიული კუთხით შევხედავთ, დავინახავთ მოკავშირეების როლს - იქნება ეს სამხედრო კუთხით თუ ეკონომიკური სანქციების მხრივ - რათა გაკეთდეს ის, რაც აიძულებს ირანს, მოლაპარაკებების მაგიდასთან დაჯდეს“.