ახალი ამბები

ირანში მიმდინარე საპროტესტო გამოსვლების ფონზე, ამერიკის შეერთებული შტატების პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი აცხადებს, რომ მშვიდობიანი მომიტინგეების მკვლელობა დაუსჯელი არ დარჩება.

ვითარების არსი: ირანში მიმდინარე დემონსტრაციებმა, რომლებიც ორი კვირის წინ ეკონომიკური მოთხოვნებით დაიწყო, კულმინაციას შაბათს, ინტერნეტის ორდღიანი ბლოკადის ფონზე მიაღწია. აქციებმა ირანის 31-ვე პროვინციის ასობით ქალაქი მოიცვა.

• საპროტესტო აქციების მასშტაბის ზრდასთან ერთად, ისლამურმა რესპუბლიკამ რეპრესიები გაამკაცრა და დემონსტრანტებს ცეცხლი გაუხსნა. დაღუპულთა შესახებ ცნობები, სხვადასხვა წყაროსა თუ ქვეყნების სადაზვერვო სამსახურების მიხედვით, ხუთი ათასიდან ოცი ათასამდე მერყეობს.

გამოხმაურება: ქვეყანაში მიმდინარე მოვლენებს აქტიურად აკვირდება აშშ-ის პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი, რომელიც აცხადებს, რომ მშვიდობიანი მომიტინგეების ხოცვა უპასუხოდ არ დარჩება.

• 13 იანვარს, საკუთარ სოციალურ ქსელში, ამერიკელმა პრეზიდენტმა „ირანელ პატრიოტებს“ პროტესტის გაგრძელებისკენ მოუწოდა.

• „ირანელო პატრიოტებო, გააგრძელეთ პროტესტი - დაიკავეთ თქვენი სახელმწიფო ინსტიტუტები! დაიმახსოვრეთ მკვლელებისა და მოძალადეების სახელები. ისინი დიდ ფასს გადაიხდიან. მე გავაუქმე ყველა შეხვედრა ირანის ოფიციალურ პირებთან, სანამ მომიტინგეების უაზრო მკვლელობა არ შეწყდება. დახმარება გზაშია. MIGA!!! (გახადეთ ირანი კვლავ დიადი!!!)“ - დაწერა პრეზიდენტმა.

• ამავდროულად, ტრამპმა განაცხადა, რომ თუ ირანის ლიდერები არ გამოიჩენენ ჰუმანიზმს დაკავებული მომიტინგეების მიმართ და მათ სიკვდილით დასჯიან, აშშ „იმოქმედებს ძალიან ძლიერად“.

ბოლო ცნობები: როგორც სამმა დიპლომატმა განუცხადა სააგენტო Reuters-ს, გარკვეულ პერსონალს მიეცა რეკომენდაცია, ოთხშაბათს საღამომდე დატოვონ კატარში მდებარე აშშ-ის ალ-უდეიდის სამხედრო-საჰაერო ბაზა; ეს ხდება ვაშინგტონის იმ გაფრთხილებების ფონზე, რომელთა მიხედვითაც, შესაძლოა აშშ ირანში მომიტინგეების დასაცავად ჩაერიოს.

• კატარის ალ-უდეიდის აშშ-ის სამხედრო ბაზა ყველაზე დიდია ახლო აღმოსავლეთში და იქ განთავსებულია აშშ-ის ცენტრალური სარდლობის (CENTCOM) შტაბი.

• მანამდე აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტმა საკუთარ მოქალაქეებს ურჩია, სასწრაფოდ დაეტოვებინათ ირანის ტერიტორია.

• ამასთანავე, ახლო აღმოსავლეთში მდებარე აშშ-ის სამხედრო ობიექტებზე მზადყოფნის დონე გაიზარდა, რაც, როგორც წესი, მოსალოდნელი თავდასხმების პერიოდში ცხადდება.

სამხედრო შესაძლებლობები: ამ დროისთვის, აშშ-ის ცენტრალური სარდლობის დაქვემდებარებაში ახლო აღმოსავლეთში არცერთი ავიამზიდი და, შესაბამისად, არც საავიამზიდო დაჯგუფება არ იმყოფება, თუმცა მთელ რეგიონში გაშლილია სამხედრო-საჰაერო და სამხედრო-საზღვაო ძალები და, ამასთანავე, ავტონომიურად განთავსებულია სამი გამანადგურებელი ხომალდი.

დამრტყმელი საშუალებები: ამ მომენტისთვის, აშშ-ის სამხედრო ძალები შეზღუდული რაოდენობის საშუალებით არის წარმოდგენილი, თუმცა, ეს არ გულისხმობს პოტენციური სამხედრო ოპერაციის ხარისხზე. სხვადასხვა მონაცემებით, რეგიონში განლაგებულია:

გამანადგურებელი გემები: 3 ავოტონიმიურად განთავსებული საესკადრო ნაღმოსანი (გამანადგურებელი). გემი, რომელიც აჭურვილია Tomahawk-ის ფრთოსანი რაკეთებითა და SM-6 ჰაესაწინააღდოგო რაკეტებით, რაც საშუალებას იძლევა, აწარმოოს თავდასხმიდი და თავდაცვითი ოპერაციები ერთდროულად. 

• USS Mcfaul და USS Mitscher სპარსეთის ყურეში, ხოლო USS Roosevelt წითელ ზღვაში.

ავიაცია: რეგიონის სხვადასხვა ქვეყნის აეროდრომებზე აშშ-ის საჰაერო ძალები საკმაოდ მრავალფეროვნად არის წარმოდგენილი; აქ განლაგებულია ავიაგამანადგურებლები და მოიერიშე თვითმფრინავები, რომლებსაც შეუძლიათ როგორც ირანის წინააღმდეგ საჰაერო კამპანიაში ჩართვა, ისე ირანიდან მოსალოდნელი სარაკეტო დარტყმების მოგერიება.

• F-35 ტიპის „სტელსის“ (უჩინარი) ავიაგამანადგურებლები;

• F-22 ტიპის „სტელსის“ (უჩინარი) ავიაგამანადგურებლები;

• F/A-18 ტიპის მრავალფუნქციური საბრძოლო თვითმფრინავები;

• F-16 ტიპის ავიაგამანადგურებლები;

• F-15 ტიპის მრავალფუნქციური ავიაგამანადგურებლები;

• A-10 ტიპის მოიერიშე თვითმფრინავები.

 

 

კატარი: დედაქალაქ დოჰასთან ახლოს, უდაბნოში მდებარე 24 ჰექტარი ფართობის მქონე ალ-უდეიდის სამხედრო-საჰაერო ბაზა წარმოადგენს აშშ-ის ცენტრალური სარდლობის (CENTCOM) მოწინავე შტაბს. აღნიშნული სარდლობა ხელმძღვანელობს აშშ-ის სამხედრო ოპერაციებს ვრცელ ტერიტორიაზე, რომელიც დასავლეთით ეგვიპტიდან აღმოსავლეთით ყაზახეთამდეა გადაჭიმული. ახლო აღმოსავლეთში აშშ-ის ეს უდიდესი ბაზა დაახლოებით 10 000 სამხედროს მასპინძლობს.

ბაჰრეინი: აქ მდებარეობს აშშ-ის სამხედრო-საზღვაო ძალების მეხუთე ფლოტის შტაბ-ბინა, რომლის პასუხისმგებლობის ზონაშიც შედის სპარსეთის ყურე, წითელი ზღვა, არაბეთის ზღვა და ინდოეთის ოკეანის ნაწილები.

ქუვეითი: რამდენიმე მასშტაბურ სამხედრო ობიექტს შორის არის „კემპ არიფჯანი“ (Camp Arifjan) - აშშ-ის არმიის ცენტრალური სარდლობის მოწინავე შტაბი - და ალი ალ-სალემის სამხედრო-საჰაერო ბაზა, რომელიც იზოლირებული, უსწორმასწორო გარემოს გამო ცნობილია როგორც „The Rock“ (კლდე). აშშ-ის არმიის ვებგვერდის თანახმად, „კემპ ბიურინგი“ (Camp Buehring) 2003 წლის ერაყის ომის დროს დაარსდა და წარმოადგენს ბაზას ერაყსა და სირიაში დისლოცირებული აშშ-ის არმიის ქვედანაყოფებისთვის.

არაბთა გაერთიანებული საამიროები: ალ-დაფრას სამხედრო-საჰაერო ბაზა, რომელიც არაბთა გაერთიანებული საამიროების დედაქალაქ აბუ-დაბის სამხრეთით მდებარეობს და რომელსაც აშშ საამიროების სამხედრო-საჰაერო ძალებთან ერთად იყენებს, აშშ-ის საჰაერო ძალების კრიტიკულად მნიშვნელოვანი კვანძია. აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების ცენტრალური სარდლობის თანახმად, ბაზა მხარს უჭერდა საკვანძო მისიებს „ისლამური სახელმწიფოს“ წინააღმდეგ, ისევე როგორც სადაზვერვო ოპერაციებს მთელ რეგიონში. დუბაის ჯებელ-ალის პორტი, მართალია არ არის ოფიციალური სამხედრო ბაზა, მაგრამ წარმოადგენს აშშ-ის სამხედრო-საზღვაო ძალების ყველაზე დიდ პორტს ახლო აღმოსავლეთში, რომელიც რეგულარულად მასპინძლობს აშშ-ის ავიამზიდებსა და სხვა ხომალდებს.

ერაყი: თეთრი სახლის ინფორმაციით, აშშ ინარჩუნებს წარმომადგენლობას აინ ალ-ასადის სამხედრო-საჰაერო ბაზაზე დასავლეთ ანბარის პროვინციაში, სადაც მხარს უჭერს ერაყის უსაფრთხოების ძალებს და წვლილი შეაქვს ნატოს მისიაში. 2020 წელს ირანმა ამ ბაზაზე სარაკეტო დარტყმები განახორციელა, რაც იყო საპასუხო ნაბიჯი აშშ-ის მიერ ირანელი გენერლის, ყასემ სოლეიმანის მკვლელობაზე. ერბილის სამხედრო-საჰაერო ბაზა, რომელიც ჩრდილოეთ ერაყში, ქურთისტანის ნახევრად ავტონომიურ რეგიონში მდებარეობს, წარმოადგენს კვანძს აშშ-ისა და კოალიციური ძალებისთვის, რომლებიც ატარებენ სასწავლო წვრთნებსა და საბრძოლო ვარჯიშებს. კონგრესის მოხსენების თანახმად, ბაზა მხარს უჭერს აშშ-ის სამხედრო ძალისხმევას ჩრდილოეთ ერაყში ტრენინგების, სადაზვერვო ინფორმაციის გაცვლისა და ლოგისტიკური კოორდინაციისთვის უსაფრთხო ადგილის უზრუნველყოფით.

საუდის არაბეთი: აშშ-ის სამხედროები საუდის არაბეთში (რომელთა რაოდენობა 2024 წელს, თეთრი სახლის წერილის მიხედვით, 2,321-ს შეადგენდა) მოქმედებენ საუდის მთავრობასთან კოორდინაციით, უზრუნველყოფენ საჰაერო და სარაკეტო თავდაცვის შესაძლებლობებს და მხარს უჭერენ აშშ-ის სამხედრო თვითმფრინავების ოპერირებას. ზოგიერთი მათგანი დისლოცირებულია ერ-რიადიდან სამხრეთით, დაახლოებით 60 კილომეტრში, პრინც სულთანის სამხედრო-საჰაერო ბაზაზე, რომელიც მხარს უჭერს აშშ-ის არმიის საჰაერო თავდაცვის საშუალებებს, მათ შორის Patriot-ის და THAAD-ის (Terminal High Altitude Area Defense) ჰაერსაწინააღმდეგო თავდაცვის სისტემებს.

იორდანია: აზრაკში, დედაქალაქ ამანიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით 100 კილომეტრში მდებარე მუვაფაქ ალ-სალტის სამხედრო-საჰაერო ბაზა მასპინძლობს აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალების ცენტრალური სარდლობის 332-ე საჰაერო საექსპედიციო ფრთას, რომელიც ახორციელებს მისიებს მთელ ლევანტის რეგიონში.